Metropol İstanbul B Blok No:2H D:126 Ataşehir-İstanbul

Merhaba!

Kuşakları, kurumları ve insanları ortak bir amaç için bir araya getiriyor; uzmanlık ve mükemmeliyetle yönlendiriyoruz.

İLETİŞİM

info@collarex.com +90 (850) 304 44 78 Atatürk Mah. Ertuğrul Gazi Sok. Metropol İstanbul B Blok No:2H Daire:126 Ataşehir-İstanbul

COP31 ANTALYA'DA: UYGULAMA MASASI ŞİRKETİN İÇİNDE KURULUR

  • Ana Sayfa
  • Blog
  • COP31 Antalya'da: Uygulama Masası Şirketin İçinde Kurulur
thumb
icon 11 Kasım, 2026

COP31 ANTALYA'DA: UYGULAMA MASASI ŞİRKETİN İÇİNDE KURULUR

COP31, 9 Kasım'da Antalya EXPO Merkezi'nde başladı, 20 Kasım'a kadar sürecek. Türkiye'nin ilk kez ev sahipliği yaptığı konferansın açılışında COP31 Başkanı Murat Kurum'un altını çizdiği ifade, iş dünyası için de not edilmeye değer: Antalya'nın bir "Uygulama COP'u" olması hedefleniyor. Otuz yılı aşan müzakerelerden sonra dünyanın geldiği nokta, şirketlerin çok iyi tanıdığı bir nokta aslında. Söz verme dönemi bitti, sıra yapmaya geldi.

Şirketlerin içinde de durum farklı değil. Hedef ilan etmek kolay, o hedefi günlük işin içine yerleştirmek zor. Sürdürülebilirlik politikası yazılmış, rapor hazırlanmış, komite kurulmuş; buna karşın satın alma hala yalnızca fiyata bakıyor, üretim müdürünün primi hala adetle ölçülüyor. Antalya'daki müzakereler nasıl sonuçlanırsa sonuçlansın, asıl sınav işletmelerin içinde verilecek.


VİTRİNDEKİ STRATEJİ, ARKA ODADAKİ GERÇEKLİK


John Meyer ve Brian Rowan'ın 1977 tarihli çalışmasına göre kurumlar, çevrelerinden meşruiyet görmek için beklenen resmi yapıları kurar ama bu yapıları çoğu zaman günlük işten ayrı tutar. Literatürde "ayrıştırma" (decoupling) denen bu durumun bugün en net görüldüğü alanlardan biri sürdürülebilirlik. Raporda yazanla sahada yapılan arasındaki mesafe açıldıkça şirket hem itibar riski taşıyor hem de dönüşümün getireceği verimlilikten mahrum kalıyor.

Türkiye'de bu mesafeyi kapatma baskısı artık dışarıdan geliyor. Büyük şirketler için TSRS kapsamında sürdürülebilirlik raporlaması zorunlu hale geldi, AB'nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması 2026 itibarıyla kesin döneme geçti, İklim Kanunu'yla emisyon ticaret sistemi kapıya dayandı. Bunların hiçbiri bir raporla geçiştirilemez. Hepsi aynı şeyi sorar: veriyi kim topluyor, kararı kim veriyor, sonucun sahibi kim?


SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK BİR ORGANİZASYON MESELESİDİR


Robert Eccles, Ioannis Ioannou ve George Serafeim'in 2014'te Management Science'ta yayımlanan araştırması bu konuda en çok başvurulan kaynaklardan biri. Araştırmacılar sürdürülebilirlik politikalarını erken benimseyen 90 şirketi benzer büyüklükteki 90 şirketle karşılaştırıp 18 yıl izledi. Öne çıkan şirketlerde sürdürülebilirliğin sorumlusu yönetim kurulu düzeyinde belliydi, üst yönetimin ücreti bu alandaki göstergelere bağlanmıştı, paydaşlarla görüşmek de sistemli bir süreçti. Uzun vadede hem hisse performansında hem de karlılıkta öndeydiler.

Çalışmadan çıkan ders açık. Sürdürülebilirliği iletişim konusu olarak gören şirketle onu yönetişime, süreçlere ve teşvik sistemine yerleştiren şirket arasındaki fark, zamanla rakamlara yansıyor. O halde konu çevre biriminin ya da kurumsal iletişimin masasından alınıp organizasyon tasarımının masasına taşınmalı.


NEYİ ÖDÜLLENDİRİYORSANIZ ONU ALIRSINIZ


Steven Kerr'in 1975 tarihli "On the Folly of Rewarding A, While Hoping for B" makalesi yarım asır sonra hala yönetim toplantılarında karşılığını buluyor. Kerr, kurumların bir davranışı beklerken bambaşka bir davranışı ödüllendirdiğini, sonra da ortaya çıkan sonuca şaşırdığını anlatır. Emisyon azaltım hedefi ilan edip satın alma uzmanını yalnızca birim maliyetle ölçen şirket tam olarak bunu yapıyor. Bu koşullarda düşük karbonlu tedarikçinin seçilmesini beklemek safdillik olur.

Üstelik işin bir de maliyet tarafı var. AB'ye ihracat yapan bir işletmede ürünün içindeki karbon, Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması üzerinden doğrudan faturaya yansıyor. Performans sistemi bu maliyeti görmeyen bir yönetici kendi hedefini tuttururken şirketi zarara sokabilir. Collarex'in oda ve borsa üyesi işletmeler için tasarladığı Yeşil Dönüşüm programı da bu yüzden mevzuatla başlayıp gölge karbon fiyatıyla yatırım fizibilitesi hesaplamaya kadar uzanıyor. Karbonun fiyatı karar anında masada yoksa hedef kağıtta kalır.


ANTALYA'DAN ŞİRKETLERE DÖRT SORU


COP31'in uygulama vurgusunu şirket ölçeğine indirince, yönetim ekiplerinin kendine sorması gereken dört soru çıkıyor ortaya. Sürdürülebilirlik hedeflerinin her birinin sahibi kim ve bu sahiplik görev tanımında yazıyor mu? Satın alma, yatırım ve ürün geliştirme kararlarında karbon ve kaynak verisi hangi adımda devreye giriyor? Performans ve prim sistemi bu hedefleri mi ödüllendiriyor, yoksa onlarla çelişen davranışları mı? Orta kademe yöneticiler bu dönüşümü ekiplerine anlatacak, sahada yürütecek donanıma sahip mi?

Dikkat edilirse dördü de yönetim olgunluğuyla ilgili sorular: rol, süreç, ölçüm ve liderlik. STK'lar için hazırlanan Collarex eğitim programında sürdürülebilirlik modülünün finansal sürdürülebilirlik, kalite ve operasyonel verimlilik, ekip çalışması modülleriyle yan yana kurgulanması da bundan. Çevresel hedefler, bir kurumun parasını, süreçlerini ve insanlarını yönetme biçiminden bağımsız ilerlemiyor.


COLLAREX YAKLAŞIMI


Collarex sürdürülebilirliği ayrı bir proje olarak ele almaz, onu yönetim sisteminin bir boyutu olarak görür. Yönetim ve Organizasyonel Olgunluk Değerlendirmesi, işletmenin sürdürülebilirlik hedeflerinin hangi rollerde, süreçlerde ve göstergelerde karşılık bulduğunu, nerede kağıt üzerinde kaldığını ortaya koyar. CODEX metodolojisi bu boşlukları rol netliğinden süreç tasarımına ve performans yönetimine uzanan bir yol haritasına çevirir.


Yeşil Dönüşüm Eğitimi, TSRS, SKDM, emisyon ticareti ve yeşil finansman araçlarını yönetim ekiplerinin gündemine taşır. Kurumsal Liderlik yaklaşımı ise bu dönüşümü sahada yürütecek yöneticileri hazırlar. Antalya'da masaya konan soru ile şirketlerin önündeki soru aynı: sürdürülebilirlik bir taahhüt meselesi değil, uygulama meselesidir.

Bize Yazın